MD
Misyjne drogi
zmiana stylu:
100% lub 800 pikseli

Misyjne drogi

Katolicy w Ziemi Świętej

Pielgrzymki do Ziemi Świętej są dzisiaj powszechne, zwłaszcza z okazji Roku Jubileuszowego. Zwykle też katolicy wracają z nich do swoich krajów z przekonaniem, że choć oprócz ich Kościoła w Ziemi Świętej spotkać można wiele Kościołów prawosławnych, ale właściwie wszystko jest tak jak u nas. Powodem takiego złudnego przeświadczenia jest fakt, iż zachodni pielgrzymi nie stykają się prawie wcale z miejscowymi chrześcijanami, odwiedzając tylko miejsca święte, setki lat temu powierzone franciszkanom z Kustodii Ziemi Świętej.

Różnorodność miejscowego Kościoła katolickiego „sui iuris”

Z reguły rodzimymi chrześcijanami palestyńskimi (Jerozolima, Izrael, Jordania) są Arabowie, związani z bizantyjską tradycją chrześcijańską. Należą oni do greckiego Kościoła prawosławnego lub też – po ustanowieniu podwójnej hierarchii w niedalekiej Antiochii – do grecko-katolickiego (melchickiego) Kościoła katolickiego. Katolicy określają sami siebie jako „Rum” (od Rzymian, wschodni Rzymianie). Prawosławni podlegają greckiej hierarchii, która w rzeczywistości nie bardzo troszczy się o swoich arabskich podopiecznych, katolicy natomiast patriarsze Antiochii i Całego Wschodu, którego tytuł obejmuje także Aleksandrię i Jerozolimę. W Jerozolimie rządy w jego imieniu sprawuje generalny wikariusz patriarszy w randze arcybiskupa tytularnego. Od 1981 r. funkcję tę pełni abp Kyr Lufti (Laham), który stara się powstrzymać poprzez liczne inicjatywy społeczne emigrację chrześcijan z Ziemi Świętej. O ile bowiem w 1947 r. było na tym terenie ok. 45000 wierzących, dzisiaj jest ich nie więcej niż 3300. We wspaniałym kościele w Jaffie, odwiedzanym przez wielu pielgrzymów, arcybiskup pozdrawia wszystkich w różnych językach i sprawuje Eucharystię w rycie bizantyjskim. W Ammanie, stolicy Jordanii, siedzibę ma arcybiskup Petry i Filadelfii (Ammanu). Funkcję tę pełni abp Kyr Georgios (El-Mur), pod którego pieczą pozostaje 31 200 wiernych. Biskupstwo to jest znane od IV w. Zostało odnowione w 1932 r. W Galilei od III w. istnieje arcybiskupstwo Nazaretu, Akki i całej Galilei, liczące 54 000 wiernych. Na jego czele stoi rezydujący w Hajfie abp Kyr Butros (Mouallem). Razem melchicki grecko-katolicki Kościół w Ziemi Świętej liczy 88500 wiernych.

Drugim najliczniejszym Kościołem katolickim w Ziemi Świętej jest arcybiskupstwo Jerozolimy, noszące czcigodny tytuł „patriarchatu”. Do XIX w. podlegało ono franciszkańskiej Kustodii Ziemi Świętej, która sprawuje pieczę nad wieloma miejscami świętymi. Przełożony Kustodii do dzisiaj ma przywilej noszenia misji i pastorału, chociaż według prawa podlega jurysdykcji arcybiskupa-patriarchy Jerozolimy. Patriarcha ma do pomocy czterech patriarszych wikariuszy generalnych. Do patriarchatu należy 77000 katolików rytu łacińskiego z Jerozolimy, Izraela, Jordanii a także Cypru oraz niewielka wspólnota używająca języka hebrajskiego. Pochodzenie wierzących jest zróżnicowane. Są wśród nich Europejczycy, którzy osiedli tam jeszcze w czasie wypraw krzyżowych, rodzimi chrześcijanie arabscy, którzy wcześniej należeli do innych Kościołów, jak choćby abp Mikhail Sabbah, obecny pierwszy łaciński patriarcha Jerozolimy narodowości arabskiej oraz ok. 1700 zakonników.

W ostatnich dwóch stuleciach do Ziemi Świętej napłynęli także chrześcijanie z innych regionów, z powodów ekonomicznych, lub też ze względu na prześladowania w rodzinnych stronach, np. w Turcji. W ten sposób przed stu laty syryjsko-katolicki patriarcha Mar Ignatios Ephrem II (Rahmani) utworzył w Jerozolimie istniejący do dzisiaj wikariat generalny. Podlegają mu wierni zgrupowani głównie w Jerozolimie, Betlejem i Ammanie. Na jego czele stoi wikariusz patriarszy bp Georgios Butros (Abdel-Ahad), który pełni też funkcję proboszcza parafii Św. Tomasza w Jerozolimie. 17 czerwca 2000 r. wyświęcony został pierwszy kapłan urodzony i wykształcony w Jerozolimie. Dzisiaj w trzech parafiach wikariatu żyje 10298 wiernych. Dopiero też teraz mogą wybudować pierwszy kościół w stolicy Jordanii. Dotąd bowiem Mszę św. sprawowano w prywatnym mieszkaniu.

Maronici w Ziemi Świętej do 1996 r. podlegali libańskiemu maronickiemu arcybiskupstwu Tyrze. W 1996 r. utworzono arcybiskupstwo Hajfy i Ziemi Świętej oraz egzarchaty patriarsze Jerozolimy, Palestyny i Jordanii. Pierwszym arcybiskupem został Mar Bulos Nabil (Sayah), który jest także egzarchą w obydwu egzarchatach. i zwierzchnikiem 7000 wiernych przede wszystkim w Galilei, 504 w Jerozolimie oraz 1200 w Jordanii.

Warto także wspomnieć o małej wspólnocie katolickiej Kościoła ormiańskiego, której wikariat patriarszy ma siedzibę przy czwartej stacji Drogi Krzyżowej. Pieczę nad wikariatem w imieniu patriarchy-katolikosa Nersesa Bedrosa XIX (Tarmouni) sprawuje emerytowany biskup Joseph (Arnauti) z Kamischlieh w Syrii. Z powodu znacznej emigracji wspólnota ormiańska skurczyła się do 280 wiernych.

W Jerozolimie istnieje także wikariat patriarszy chaldejskiego Kościoła katolickiego. Podlega on pieczy biskupa sufragana Paula Collina. W praktyce jednak prawie wszyscy wierni z jego terenu wyemigrowali już do Francji i Ameryki.
Jan Madey

 
Copyright 2005-2011 ©
Misyjne Drogi